Schody techniczne i ewakuacyjne – jakie normy muszą spełniać?
Projektowanie i wykonanie schodów w obiektach przemysłowych, magazynowych czy użyteczności publicznej jest obwarowane szeregiem precyzyjnych norm i przepisów. Zapewnienie zgodności z obowiązującym prawem to nie tylko kwestia formalna, ale przede wszystkim fundament bezpieczeństwa pracowników i użytkowników obiektu. Niezależnie od tego, czy chodzi o stały dostęp do maszyn, czy o drogę ewakuacyjną, każda konstrukcja musi spełniać rygorystyczne wymagania.
Podstawy prawne i kluczowe rozróżnienie
Choć często wyglądają podobnie, schody techniczne i ewakuacyjne pełnią zupełnie inne funkcje i w związku z tym podlegają odmiennym regulacjom. Kluczowym aktem prawnym w Polsce jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uzupełniane przez szczegółowe Polskie Normy (PN-EN).
- Schody techniczne (dostępowe) to konstrukcje zapewniające dostęp do urządzeń, maszyn czy stref technologicznych, które nie są przeznaczone do stałej komunikacji.
- Schody ewakuacyjne to integralna część drogi ewakuacyjnej, której nadrzędnym celem jest zapewnienie szybkiej i bezpiecznej ewakuacji ludzi z budynku w sytuacji zagrożenia.
Wymagania dla schodów technicznych (dostępowych)
Normy dla schodów technicznych koncentrują się na zapewnieniu bezpiecznego dostępu dla personelu obsługi technicznej. Zgodnie z ogólnymi warunkami technicznymi, schody przeznaczone do stałej komunikacji nie mogą mieć nachylenia biegu większego niż 36°. W przypadku schodów technicznych dopuszcza się większe nachylenie, jednak ze względów bezpieczeństwa i komfortu użytkowania, zaleca się trzymanie jak najbliżej tej wartości.
Kluczowe parametry to minimalna szerokość użytkowa biegu, która wynosi 0,8 m, oraz wymiary stopni. Wzór: 2h + s = 0,6 do 0,65 m (gdzie h to wysokość stopnia, a s to jego szerokość) określa prawidłową ergonomię. Maksymalna wysokość stopni (h) w tego typu schodach nie powinna przekraczać 0,2 m. Konstrukcja musi być również wyposażona w balustrady o wysokości co najmniej 1,1 m, z poręczą i zabezpieczeniem przed wypadnięciem na wysokości 0,7 m.
Normy dla schodów ewakuacyjnych – bezpieczeństwo ludzi jako priorytet
W przypadku schodów stanowiących drogę ewakuacyjną, przepisy są znacznie bardziej rygorystyczne, a ich celem jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego. Minimalna szerokość użytkowa biegu i spocznika jest uzależniona od przeznaczenia i liczby osób, które mogą przebywać na danej kondygnacji. Dla przykładu, w budynkach użyteczności publicznej szerokość ta wynosi minimum 1,2 m.
Maksymalna liczba stopni w jednym biegu schodów stałych nie może przekraczać 17 stopni. W przypadku większej liczby konieczne jest zastosowanie spocznika. Stopnie muszą mieć jednakową wysokość w obrębie jednego biegu. Materiały użyte do budowy schodów ewakuacyjnych muszą być niepalne i antypoślizgowe, a cała konstrukcja musi spełniać określone wymagania odporności ogniowej.
Kluczowe aspekty materiałowe i wykonawcze
Niezależnie od przeznaczenia schodów, ich trwałość i bezpieczeństwo zależą od jakości użytych materiałów i technologii wykonania. W budownictwie przemysłowym najczęściej stosuje się stal ze względu na jej wytrzymałość i odporność.
W przypadku schodów zewnętrznych lub użytkowanych w wilgotnym środowisku, absolutnie kluczowe jest zabezpieczenie antykorozyjne. Najskuteczniejszą i najtrwalszą metodą jest cynkowanie ogniowe, które tworzy na powierzchni stali grubą, odporną na uszkodzenia mechaniczne powłokę cynku. Alternatywą lub uzupełnieniem może być malowanie proszkowe, które dodatkowo nadaje konstrukcji pożądany kolor i estetykę. Dobór odpowiedniego zabezpieczenia ma bezpośredni wpływ na żywotność konstrukcji i minimalizuje koszty przyszłej konserwacji.